Tag Archives: midzomernachtfeest

Het midzomernachtfeest komt er aan!

Jāņi (uitspraak [jaːɲi]  is een Lets feest dat gevierd wordt in de avond en nacht van 23 op 24 juni. Men viert dan dat het de kortste nacht en de langste dag van het jaar is, oftewel men viert het Midzomernachtfeest of zonnewende. Dit feest is voor de Letten het belangrijkste feest van het jaar.

23 juni is de Līgo (uitspraak [liːɡu͡o])  dag en 24 juni is de Jāņi (uitspraak [jaːɲi]) dag. Dit zijn nationale feestdagen in Letland. De meeste mensen vieren deze dagen op het platte land. De feestavond Jāņu vakars ([jaːɲu vakars]) begint op de 23e in de avond en gaat de hele nacht Jāņu nakts ([jaːɲu nakts]) door. Men zwiert (Līgo) de volgende dag in.

Jāņi is van origine een heidens feest om de godheid Jānis te eren. In sommige volksverzen wordt hij ook wel de Zoon van God genoemd. Jānis is traditioneel één van de meest voorkomende namen voor een man. In het Nederlands is de naam te vergelijken met ´Jan`. En dus heeft iedereen die Jānis heet bij het vieren van de Jāņi- dag (Jāņi is meervoud van Jānis) een bijzondere status.

Jāņi wordt gevierd wanneer de natuur op haar krachtigst is en wanneer de grens tussen het fysieke en het spirituele op zijn dunst is. In het verleden geloofde men dat er boosaardige heksen rondwaarden op deze dagen en daarom werden de huizen versierd met lijsterbestakken en doorns om zich zo tegen het kwaad te beschermen. Tegenwoordig wordt er andere versiering gebruikt, zoals berken- en soms eikentakken, bloemen en bladeren van vooral de varen. De dames dragen kransen van bloemen en de heren kransen van eikenbladeren. Op het platteland wordt ook het vee getooid.

Jāņi is ook de tijd voor het plukken van kruiden omdat men gelooft dat het rond deze tijd magische krachten heeft. Men doet ook aan toekomst voorspellen om de oogst en het vee te zegenen. Een bekend onderdeel van deze viering is het zoeken naar de mythische bloem van de varen die uitsluitend in deze nacht zou bloeien. Vroeger werd de bloem gezien als symbool voor geheime wijsheid, vandaag is het een reden om romantisch met je geliefde een tijdje te kunnen verdwijnen en wat de geboorte van een kind tot gevolg zou kunnen hebben. De bloem van de varen staat (in dat geval) symbool voor het kind.

Een ander en niet minder belangrijk onderdeel is het kampvuur. Het feestvuur moet aanblijven van zonsondergang tot zonsopgang. Volgens de traditie springt men over het kampvuur om welvaart en vruchtbaarheid te bevorderen. Tijdens Jāņi eet men een speciale zelfgemaakte komijnekaas en men drinkt (zelfgebouwd) bier.

Door Katarina Hartgers

www.katarina-hartgers.nl